De ballonnendemocratie Reageer: 4
Daags voor de verkiezingen lijkt alles in het teken te staan van ‘de campagne’. Vroeger dacht ik altijd - hou het op jeugdige naïviteit - dat campagne voeren betekende dat je allerlei kanalen inzet om je boodschap over te brengen op zoveel mogelijk stemgerechtigden. Die boodschap, dat was dan ‘waar je voor staat’. In klare taal uitleggen wat je de komende vier jaar (op lokaal, gemeentelijk, provinciaal, landelijk of Europees niveau) gaat doen, zeg maar. Vandaag, de laatste zaterdag voor de gemeenteraadsverkiezingen, ben ik in de gelegenheid gesteld om die aanname stevig te herzien.
Zoals wel vaker op zaterdag, streek ik rond lunchtijd neer bij Brasserie De Serre op het Osdorpplein in Amsterdam Nieuw-West Osdorp. Mijn aandacht werd al bij aankomst getrokken door twee clownesk uitgedoste steltlopers, die de suggestie wekten nog geen uur geleden voor een mooie transfersom te waren overgenomen van Circus Renz. Wat hun boodschap was weet ik niet, en namens wie zij hun kunstje vertoonden is me geheel ontgaan. Zij werden verdreven door een stel GroenLinks folderaars - is dat überhaupt een woord? - die strategisch al het passerende volk uit een zijstraat ‘opving’ met een foldertje. Omdat campagne voeren hard werken is en er geen tijd is te verliezen, werden er ondertussen broodjes groenteburger (?) weggewerkt. Op een andere hoek van het plein vonden PvdA-rozen gretig aftrek door de dames, en werd elk kind van onder de 12 gemerkt met een PvdA-ballon. CDA’ers - zij hadden geen fratsen - hielden het voor gezien en maakten bijkans een praatje met een aantal VVD-figuren. Zij hadden hun kamp opgeslagen in de meest dode hoek van het winkelcentrum, tegenover het gesloten theater. Wellicht dat het gesloten theater het politeke toneel moest symboliseren? Bijzondere keuze, dat wel! Gedesoriënteerde SP-kameraden poogden met weinig succes de acrobatische kunsten van Agnes Kant te imiteren. Een vader, uitgedost met D66-sjaal, probeerde zijn dochter, vastgebonden aan een D66-ballon, het tafereel te besparen. Iets met opvoeding.
Al rondkijkend overviel me een bijzonder gevoel. Ik had het gevoel onzichtbaar te zijn. Althans, voor de strijdende legers der campagnevoerders, want geen van hen vond het nodig me te overtuigen. Straal ik iets uit van “ik weet het al jongens, don’t bother” en zo ja, wat dan? VVD? D66? Of toch Groenlinks? Ze zullen toch niet denken dat ik PVV…?
Ik vroeg me af of het op deze manier voeren van ‘campagne’ zinvol is. Of er daadwerkelijk mensen zijn die na het zien van een stel steltlopers, na het krijgen van een PvdA-roos of een D66-sjaal daadwerkelijk het rode potlood ter hand nemen en hun stem geven aan de desbetreffende partij. Als dat zo is, al is het maar voor een klein deel van de kiesgerechtigde bevolking, dan geeft me dat een bijzonder ongemakkelijk gevoel. Hoeveel mensen verdiepen zich vandaag de dag nog in verkiezingsprogramma’s? Hoeveel mensen doen de stemwijzer, lezen een paar brochures, of gaan naar verkiezingsdebatten en -bijeenkomsten? Dát zou ik nou zo graag eens willen weten. Sla die wekelijkse peiling maar een keer over.
Ik ben groot voorstander van democratie. Démos, volk. Crateo, regeren. Maar is het écht het volk dat regeert, middels het kiezen van een volksvertegenwoordiging? Of kiezen we voor de roos. De ballon. De steltloper. De kop tomatensoep. Een sjaaltje. Voelt u zich aangesproken? Is dat uw voornaamste motivatie om woensdag juist op die partij te stemmen? Ik wil u om een gunst vragen. Blijf woensdag thuis. Stem niet. Beschouw het als uw morele burgerplicht. Namens de rest van Nederland, bedankt!
De komende weken hou ik je op de hoogte van m’n voortgang. Nogmaals mijn dank aan de mensen van 
