“De website iseen soort positief-kritisch opinie-magazine, waarin je naast algemeen songfestivalnieuws ook opinieartikelen, bijdragen van gastredacteurs, columns, recensies, interviews en kritische verslagen van live-optredens en repetities kunt lezen. Een breed songfestivalmagazine dus,” aldus de oprichters.

Tijdens mijn verblijf in Oslo voor het 55ste Eurovisie Songfestival had ik een buitengewoon plezierig interview met Gert Waterink. Het resultaat lees je hier!

“Media vervullen in onze cultuur en democratie een spilfunctie, die ver voorbij het ‘doorgeefluik’ of ‘hulpmiddel’ reikt dan dat zij volgens hun letterlijke betekenis zijn.” We lezen hier socioloog en publicist Dick Pels, die stelt dat we – in vergelijking met pakweg de jaren zestig of zeventig – inmiddels leven in een mediacratie waarin politici gemakkelijk ten prooi kunnen vallen aan invloedrijke journalisten met een eigen agenda. De media is veranderd van een schoothondje in een waakhond – en de ene politicus gaat daar veel handiger mee om dan de andere. Dat roept natuurlijk de vraag op wat – anno 2010 – de beste strategieën zijn om met media om te gaan. Waar liggen de kansen op het gebied van oude en niet-meer-zo-nieuwe-media? En is 2010 het jaar van de definitieve doorbraak van social media?

Een ingewikkeld spel jongleren

Dé reden waarom social media een enorm potentieel wordt toegedicht, is natuurlijk gelegen in het feit dat het politieke partijen en politici de mogelijkheid geeft om weer (“net als vroeger”) direct te communiceren met publiek. Maar daarmee kunnen we oude en niet-meer-zo-nieuwe media natuurlijk nog niet afschrijven. Kranten, radio, televisie en weblogs hebben een enorm publiek. Duidelijk is dat succesvolle politieke en journalistieke bedrijven tegenwoordig verstrengeld zijn in een innige omhelzing – ze zijn min of meer veroordeeld tot gebroederlijk optreden om politiek nieuws te maken. Pels noemt dit herkenbare mechanisme de ‘co-productie van politiek nieuws’. Voor politici en politieke partijen heeft dit een positieve en een negatieve variant. Op slechte dagen kan men wakker worden om in de vuurlinie terecht te komen van invloedrijke media. Dit moet eigenlijk voorkomen worden. Vraag het Ella Vogelaar. Op goede dagen trekken politici, journalisten en deskundigen in tijdelijke en fragiele allianties gezamenlijk ten strijde tegen een gelegenheidsvijand.

Ella Vogelaar heeft het heel zwaar gehad. Minder vernietigende co-producties tussen politiek en media zijn de praktijk van alledag. Veel journalistieke bedrijven die nog onafhankelijkheid en distantie willen pretenderen doen dat vaak door een ingewikkeld spel jongleren waarbij bepaalde deskundigen, bepaalde politici, bepaalde politieke partijen simpelweg niet te vaak ‘aan de beurt mogen komen’ maar desondanks wel in een carrousel zitten die vaak ‘input’ verzorgen.

Hier loont de volharding. Wie de waakhond goed behandelt krijgt hier vroeg of laat een beloning voor. Allianties kunnen – eenmaal aanbeland in een iets meer gestold stadium – een structureel patroon krijgen. De persoonlijke pr van een politicus gaat er dan wel bij varen. Weinig invloedrijke journalisten lopen enorm te koop met hun persoonlijke voorkeuren – maar dat wil niet zeggen dat ze er niet zijn. Een wel heel zichtbare uitzondering op die regel moet Prem Radhakishun zijn die het presteerde om in één week tijd drie keer Mei Li Vos in zijn radioprogramma Peptalk te hebben (met mij indertijd als dienstbaar redacteur van de “grote Prem”).

Omzeil de media: social media

Volgens Sietse Bakker, directeur van MediaBattery, gaan we bij de Tweede Kamer-verkiezingen van 2011 (dit artikel werd gepubliceerd voor de val van het kabinet Balkenende IV, red.), pas echt de kracht van social media zien: “De echte doorbraak van social media heeft natuurlijk pas plaatsgevonden tijdens de huidige kabinetsperiode. Bij lokale verkiezingen zie je veel aardige pogingen worden gedaan, maar dat lijkt vaak een beetje op ‘moeten’, of puur individueel initiatief. Van strategische toepassing van social media is nog nauwelijks sprake.”

Toch liggen hier voor politieke partijen kansen. Wanneer er sprake is van een integrale aanpak op het gebied van social media kunnen partijen direct communiceren met publiek. “De SP heeft de toon gezet met virale filmpjes van Jan Marijnissen een aantal jaar geleden. Vandaag de dag is D66 ook heel aardig bezig, met snelle verspreiding van relevante content via diverse platforms. Op Twitter zie ik dat D66’ers zowel nationaal als lokaal erg actief zijn. Dat geldt trouwens ook voor Femke Halsema van Groenlinks en CDA-minister Maxime Verhagen. Ik merk dat het jonge mensen aanspreekt!”

De truc om oude en niet-zo-nieuwe-media te omzeilen is volgens Bakker gelegen in het creëren van incentives: “Dat geeft motivatie om via kanalen als Facebook of Twitter in contact te staan met het hart van de politiek. Bepaalde informatie “als eerste krijgen”, bijvoorbeeld. Miljoenen mensen schreven zich in toen de Obama-campagne in 2008 aankondigde de running mate per SMS bekend te maken. Zulke initiatieven werken het best als ze deel uitmaken van een goede strategie.”

Bakker is gematigd optimistisch over D66: “Het goed aanpakken van online strategie, en dan vooral social media, kan zetels opleveren. Of kosten. De nieuwe website van D66 is een flinke vooruitgang, maar het kan nog beter. Het moet nog beter.”

Foto: Alexander Pechtold op het recente partij-congres van D66 (bron onbekend)

Je kunt het item bekijken op de website van Shownieuws.

Aanmelden voor het lijsttrekkerschap kon middels een online formulier. Uit nieuwsgierigheid en, zo geef ik toe, uit een bescheiden dosis politieke ambitie, besloot ik het formulier in te vullen. Naam, adres, woonplaats, contactgegevens, een inhoudelijke onderbouwing en zelfs een foto dienden te worden bijgevoegd.

Kort daarop ontving ik een e-mail van de redactie, met het verzoek om meer informatie. Na het verzenden van deze informatie bleef het enige tijd stil. Tot op 30 maart een e-mail binnenkwam met de titel “UITNODIGING LIJST 0″. De e-mail bevatte twee attachments; eentje met de uitnodiging voor de selectiedag, en eentje met een zogenaamde quit-claim. Zo’n overeenkomst is, kort gezegd, bedoeld om BNN en het productiebedrijf te vrijwaren van claims omtrent het gebruik van de beelden die zij zullen maken.

De quit-claim zag eruit als een vrij normale quit-claim voor een dergelijk programma. Waar ik echter over viel, was de uitnodiging zelf:

We verwachten van je dat je als beoogd lijsttrekker inhoudelijk sterk bent en de standpunten van de partij op originele en gepassioneerde wijze naar buiten weet te brengen. Maar minstens zo belangrijk is dat je goed campagne voert en jezelf kunt verkopen.

Kijk hoe succesvolle politici het doen: Pim Fortuyn wandelt langs het strand met zijn twee hondjes, Annemarie Jorritsma zingt een duet met Gordon en Obama doet een dansje in een tv-show. Het is dus van groot belang dat je jezelf op deze selectiedag op een originele wijze weet te presenteren voor de jury.

De deskundige jury verwacht dat je een visie hebt op wat er aan Nederland moet veranderen om het voor jongeren beter te maken. We letten op je argumentatie, je charisma, je passie, hoe je eruit ziet, maar ook op alles wat je extra meebrengt.

Laat in 60 seconden zien wie jij als lijsttrekker bent en waar je voor staat. Haal daarvoor naast een goed verhaal werkelijk alles uit de kast: een lied, een persoonlijke touch, doe een dansje, neem een VJ mee, je eigen opiniepeiling of een bevriende BN’er. Kom met een aanstekelijke slogan, je eigen zangkoor of neem desnoods 100 kakelende kippen mee!

Oftewel laat jezelf 100% zien en horen en wie weet zit jij na 9 juni in de Tweede Kamer!

Pardon? Hondjes? Een duet? Een dansje? 100 kakelende kippen? In 60 seconden? Idols Goes Politics, was het eerste dat in me op kwam. Toen ook nog eens bleek dat BNN geen voorselectie had gehouden, maar iedereen die zich had aangemeld zou laten opdraven op de selectiedag, besloot ik de uitnodiging dankbaar af te slaan.

Met deze aanpak kiest BNN, helaas, voor de populistische weg. Terwijl politiek is verworden tot een oerwoud van slimme one-liners, vlugge commentaren en populistische standpunten, heeft jong én ambitieus Nederland juist behoefte aan een oprechte, doordachte en inhoudelijke vertegenwoordiging in de landelijke politiek. Tevens heb ik op internet, zowel in de openbaarheid als op Facebook, Twitter en per email, van een groeiend aantal jongeren die zich hiervoor hebben aangemeld begrepen dat ook zij niet zullen ingaan op de uitnodiging van BNN. Jammer, want onder deze mensen bevinden zich wat mij betreft zeer capabele, intelligente en oprechte jongeren die daadwerkelijk het verschil zouden kunnen maken in de Tweede Kamer. Een oordeel over mijn eigen capaciteiten laat ik graag aan anderen over, maar ik zou mezelf, noch anderen serieus nemen wanneer zij voor een dergelijk initiatief in competitie willen gaan met dansjes en 100 kakelende kippen.

Ik vind dat niemand het recht heeft te klagen zonder in actie te komen. Helaas staat BNN echter niet open voor feedback. Telefoontjes worden niet doorverbonden naar de redactie van het programma Lijst 0. “Je zult toch echt moeten e-mailen”. Maar ook e-mails worden, zelfs na een volle week, niet beantwoord.

BNN slaat, wat mij én een groeiend aantal anderen, de plank volledig mis met de inslag van het programma. Zelfs wanneer BNN uiteindelijk een goede lijsttrekker én gevolg vindt om dit initiatief gestalte te geven, dan nog is de kans aannemelijk dat een behoorlijk aantal jongeren met een inhoudelijke en oprechte boodschap, die voortvloeit uit de ambitie om iets te betekenen voor Nederland, de komende dagen niet eens zal komen opdraven bij de audities. Daarmee doet BNN een zware concessie die wellicht goed is voor de kijkcijfers, maar inhoudelijk niet het onderste uit de kan oplevert.